حجت‌الاسلام حسين سورى لکى

مقدمه:
مسئوليت انسان نسبت به سرنوشت خود و جامعه از ارزشهاى مسلم دين اسلام مى باشد. و اين امر در آيات و روايات و سيره مسلمين مورد تاکيد قرار گرفته است. بنابراين مشارکت افراد در تصميمات سياستگذارى، اداره امور اجتماع و تعيين کارگزاران از حقوق و مسووليتهاى اوليه هر مسلمانى به حساب مى‌آيد.
از اين رو افراد در جامعه اسلامى داراى توانايى انتخاب نسبت به سرنوشت جمعى خويش بوده و آزادى سياسى مولود اختيارى است که خداوند ارزانى داشته است. و انقلاب اسلامى که به رهبرى حضرت امام خمينى (ره) و پشتيبانى مردم به پيروزى رسيد و زمينه مشارکت امت و اداره امور کشور را متکى به آرإ عمومى مردم نهاد و به همين جهت جمهورى اسلامى ايران در همه پرسى 12 فروردين 1358(هـ.ش) به تاييد ملت هميشه در صحنه ايران رسيد.
در اصل پنجاه و ششم قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران چنين آمده است:
«حاکميت مطلق بر جهان و انسان از آن خداست، و هم او انسان را بر سرنوشت اجتماعى حاکم ساخته است. هيچ کس نمى تواند اين حق الهى را از انسان سلب کند يا در خدمت منافع فرد يا گروهى خاص قرار دهد و ملت اين حق خدادادى را از طرقى که در اصول بعد مىآيد اعمال مى کند.» (1)
حضرت امام (ره) در اين مورد چنين مى فرمايد: «مردم در انتخابات آزادند و احتياج به قيم ندارند و هيچ فرد يا گروه و دسته اى حق تحميل فرد يا افرادى را به مردم ندارند. جامعه اسلامى ايران که با درايت و رشد سياسى خود جمهورى اسلامى و ارزشهاى والاى آن و حاکميت قوانين خدا را پذيرفته اند و به اين بيعت و اين پيمان بزرگ وفادار مانده اند...» (2)
در آستانه انتخابات مجلس شوراى اسلامى هستيم. اهميت و جايگاه مجلس شوراى اسلامى و نقش حضور مردم در صحنه بر همه روشن است. هر چه از عمر پر برکت جمهورى اسلامى ايران مى گذرد و مردم متعهد و انقلابى ايران اسلامى به اهميت حضور و نقش تعيين کننده خود در تمامى صحنه هاى انقلاب, آگاهتر مى شوند و راز دوام و بقإ انقلاب خود را بهتر در مى‌يابند.

از آغاز انقلاب اسلامى تا کنون يکى از اهداف شوم استکبار جهانى دورکردن مردم از صحنه هاى انقلاب بوده و به انواع ترفندها متوسل شده اند ولى به لطف خداوند تبارک و تعالى ملت شريف و سرافراز ايران با حضور عظيم خود در صحنه هاى گوناگون انقلاب اين حقيقت را به اثبات رسانيده اند که از وحدت و انسجام آنان چيزى کم نشده و استکبار و مزدوران آنان تا ابد حسرت گسستن اتحاد و يکپارچگى ملت ما را به گور خواهند برد.
حضرت امام (ره) ضمن اشاره به وضعيت مجلس قبل از انقلاب اسلامى به اهميت مجلس شوراى اسلامى و نقش مردم چنين مى فرمايد:
«ما ديديم که اسلام و کشور ايران چه صدمات بسيار غم انگيزى از مجلس شوراى غير صالح و منحرف از بعد از مشروطه تا عصر رژيم جنايتکار پهلوى و از هر زمان بدتر و خطرناکتر در اين رژيم تحميلى فاسد (پهلوى) خورد چه مصيبتها و خسارتهاى جان فرسا از اين جنايتکاران بى ارزش و نوکر مآب به کشور و ملت وارد شد. از بعد از مشروطه هيچگاه به قانون اساسى عمل نشده,... اکنون که با عنايت پروردگار و همت ملت عظيم الشان سرنوشت کشور به دست مردم افتاده و وکلإ از خود مردم و با انتخاب خودشان بدون دخالت دولت و خان هاى ولايات به مجلس شوراى اسلامى راه يافتند و اميد است که با تعهد آنها به اسلام و مصالح کشور جلوگيرى از هر انحراف بشود.»(3)
حضرت امام در ادامه آن مطلب مى فرمايد:
((اکنون که بحمدالله موانع رفع گرديده و فضاى آزاد براى دخالت همه طبقات پيش آمده است هيچ عذرى باقى نمانده و از گناهان بزرگ نابشخودنى, مسامحه در امر مسلمين است. هر کس به مقدار توانش و حيطه نفوذش لازم است در خدمت اسلام و ميهن باشد و با جديت از نفوذ وابستگان استعمار و منحرفان از مکتب بزرگ اسلام جلوگيرى نمايند و بدانند که مخالفين اسلام و کشورهاى ابرقدرت چپاولگر بين المللى هستند با تدريج و ظرافت در کشور ما و کشورهاى اسلامى رخنه و با دست افراد خود ملتها, کشورها را به دام استثمار مى کشانند بايد با هوشيارى مراقب باشيد و با احساس اولين قدم نفوذى به مقابله برخيزيد و به آنها مهلت ندهيد.)) (4)
بنابراين همه مردم در سرنوشت جامعه خويش مسوول هستند و هيچ عذر و بهانه اى از کسى پذيرفته نيست که نسبت به سرنوشت اداره امور جامعه اسلامى بى تفاوت باشد و بى تفاوت بودن و کناره گيرى نسبت به سرنوشت اداره امور جامعه از گناهان کبيره محسوب مى شود. پس همه مردم بايد خود را دخيل و سهيم در اداره امور جامعه بدانند و هر کس به هر اندازه اى که توان دارد نسبت به سرنوشت جامعه اسلامى تلاش نمايد و حضور تک تک مردم در صحنه هاى سياسى و اجتماعى جامعه اسلامى به عنوان يک وظيفه شرعى, عقلى و سياسى مى باشد. و مطمئن باشيم که حضور گسترده مردم در صحنه هاى مختلف, دشمن را نااميد و انقلاب را بيمه مى کند.

1) وظيفه و نقش مردم در انتخابات از ديدگاه امام خمينى(ره):
از ديدگاه حضرت امام (ره) جايگاه و نقش مردم در انتخابات, اساسى, حساس و تعيين کننده است. در زير وظايف مردم نسبت به انتخابات را به فهرست ذکر مى کنيم:

الف: شرکت فعالانه در انتخابات:
حضرت امام (ره) همه آحاد ملت را به شرکت در انتخابات فرا مى خوانند:
((وصيت من به ملت شريف آن است که در تمامى انتخابات چه انتخابات رئيس جمهور و چه نمايندگان مجلس شوراى اسلامى و... در صحنه باشند و اشخاصى را که انتخاب مى کنند روى ضوابطى باشد که اعتبار مى شود. عدم دخالت مردم, از مراجع و علمإ بزرگ تا طبقه بازارى و کشاورز و کارگر و کارمند, همه و همه مسوول سرنوشت کشور و اسلام مى باشند, چه در نسل حاضر و چه در نسلهاى آينده, و چه بسا که در بعض مقاطع عدم حضور و مسامحه گناهى باشد که در راس گناهان کبيره است. پس علاج واقعه را قبل از وقوع بايد کرد و الا کار از دست همه خارج خواهد شد و اين حقيقتى است که بعد از مشروطه لمس نموده ايد و نموده ايم. چه علاجى بالاتر و والاتر از آن نيست که ملت در سرتاسر کشور در کارهائى که محول به اوست بر طبق ضوابط اسلامى و قانون اساسى انجام دهد.)) (5)
پس همه اقشار ملت در سرنوشت کشور اسلامى خود مسوول هستند. و لذا همه بايد شرکت در انتخابات را بعنوان يک وظيفه شرعى و قانونى خود بدانيم و بدون هيچگونه درنگ و مسامحه اى در صحنه هاى حساس انقلاب حضور فعال داشته باشيم و بدانيم که اگر به خاطر عدم حضور ما در سرنوشت جامعه, ضربه اى به انقلاب وارد شود همه ملت در پيشگاه خداوند و شهداى عزيز مسوول خواهند بود. حضرت امام (ره) در اين زمينه چنين مى فرمايد:
((اگر خداى نخواسته بر اسلام يا کشور اسلامى از ناحيه عدم دخالت در سرنوشت جامعه لطمه و صدمه اى وارد شود, يک يک تمام ملت در پيشگاه خداى قهار توانا مسوول خواهيم بود و نسل هاى آينده که ممکن است از کناره گيرىهاى کنونى مورد هزار گونه تجاوز واقع شوند ما را نبخشند. يکى از وظايف مهم شرعى و عقلى ما براى حفظ اسلام و مصالح کشور حضور در حوزه هاى انتخابيه و راى دادن به نمايندگان صالح و کاردان و مطلع بر اوضاع سياسى جهان و ساير چيزهايى که کشور به آنها احتياج دارد مى باشد و مجلس محتاج به متخصصين رشته هاى مختلفى است که کشور احتياج به آنها دارد.(6)
و در اصل ششم قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران چنين آمده است:
((در جمهورى اسلامى ايران امور کشور بايد به اتکإ آرإ عمومى اداره شود, از انتخابات, انتخابات رئيس جمهور, نمايندگان مجلس شوراى اسلامى, اعضاى شوراى اسلامى و نظاير اينها يا از همه پرسى در مواردى که در اصول ديگر اين قانون معين مى گردد. )) (7)
پس نقش حضور مردم در سرنوشت جامعه امرى روشن و واضح است و در جمهورى اسلامى ايران اداره امور کشور به عهده خود مردم مى باشد که از طريق برگزارى انتخابات اين مسووليت را به افراد واجد شرايط واگذار مى کنند. و شکى نيست که هر فرد مسلمانى نسبت به سرنوشت اداره امور جامعه اش احساس مسووليت دارد. و همه اقشار مختلف مردم در انتخابات سرنوشت ساز مجلس شوراى اسلامى حضور فعال خواهند داشت. و انقلاب متعلق به همه اقشار مردم مى باشد و همه در انقلاب سهيم هستند و مردم فهيم و آگاه کشور اسلامى ايران نسبت به سرنوشت کشورشان بى تفاوت نخواهند بود.
حضرت امام (ره) در اين زمينه مى فرمايد:
((همانطورى که هر آدمى خودش را موظف مى داند که بچه خودش را, اطفال خودش را اداره کند... اين احساس بايد در ما پيدا بشود که اين مملکت عائله ما هستند و خانه ماست... صاحبخانه هم يکى نيست, دو تا نيست, همه اند... همه کشور مال همه است.)) (8)

ب: مشورت کردن:
مشورت از دستورات اسلامى است و خداوند مومنين را به مشورت فرا خوانده و مى فرمايد:
((و امرهم شورى بينهم))(9) و در جاى ديگر مى فرمايد: ((وشاورهم فى الامر)) (10) و در روايات متعددى بر اهميت مشورت تاکيد شده است. تا جايى که حضرت اميرالمومنين على عليه السلام در وصيت خود چنين مى فرمايد: ((اضمم آرإ الرجال بعضها الى بعض ثم اقربها الى الصواب و ابعدها من الارتياب))(11) يعنى نظريات صاحبان راى را جمع آورى کن و سپس نزديکترين آن را به صواب و دورترين آن را از شک انتخاب کن.
ما از آيات و روايات اصل لزوم مشورت را استفاده مى کنيم. از آنجا که مجلس از اهميت والايى برخوردار است و تصميمات مجلس شوراى اسلامى در امور کشور نقش بسزايى دارند لذا ما براى اينکه کانديداى اصلح را انتخاب کنيم با افراد مورد اطمينان مشورت کنيم و همه امور و مصالح کشور را در نظر گرفته و بعد خودمان تصميم بگيريم که به چه کسى راى بدهيم. در اين مورد حضرت امام (ره) وظيفه همگان را روشن مى کند:
((در تعيين رئيس جمهورى و وکلإ مجلس با طبقه تحصيل کرده متعهد و روشن فکر با اطلاع از مجارى امور و غير وابسته به کشورهاى قدرتمند استثمارگر, و اشتهار به تقوى و تعهد به اسلام و جمهورى اسلامى مشورت کرده, و يا علمإ و روحانيون با تقوى و متعهد به جمهورى اسلامى مشورت نموده (نمائيد).))(12)
پس بنابراين مردم مومن و انقلابى ما براى انتخاب نماينده خود با افراد مومن و متعهد که مورد اعتمادشان هست مشورت مى نمايند و در مقام مشورت کسى حق ندارد که راى و نظر خود را بر ديگران تحميل کند. مردم ما در انتخاب وکلإ خود کاملا آزاد هستند و خودشان طبق معيار و ضوابطى که معين شده نامزدهاى انتخاباتى را شناسايى نموده و به شخص مورد نظرشان راى خواهند داد.

ج: انتخاب اصلح:
با توجه به اين اصل کلى که مسووليت ها بايد در دست صالح ترين افراد باشد مردم نبايد بى توجه از کنار اين مساله بگذرند بلکه وظيفه دارند از روى آگاهى و شناخت کامل شايسته ترين فرد را انتخاب کنند.
مرحوم علامه امينى درکتاب الغدير مى فرمايد,ابن عباس از رسول خدا چنين نقل مى کند:((من استعمل عاملا من المسلمين و هو يعلم ان فيهم اولى بذلک منه و اعلم بکتاب الله و سنه نبيه فقد خان الله و رسوله و جميع المسلمين.)) (13)
يعنى: هر کس از مسلمانان عاملى (کارگزارى) را بر سر کار بياورد ـ و به او مسئووليت بدهد ـ در حالى که مى داند در بين مسلمانان فردى وجود دارد که او براى اين کار سزاوارتر است و به کتاب و سنت پيامبر ـ صلى الله عليه و آله ـ آشناتر است آن کس به خدا و رسول خدا ـ صلى الله عليه و آله ـ و جميع مسلمين خيانت کرده است.
بنابراين بر افراد جامعه اسلامى لازم است تا ويژگيهاى افراد را بررسى نمايند و از بين آنها بهترين و شايسته ترين فرد را براى تصدى امور و کارگزارى نظام اسلامى انتخاب کنند.
حضرت امام خمينى (ره) معنا و معيار اصلح را چنين بيان مى فرمايد: ((اگر (انتخاب اصلح) براى خودتان باشد شيطانى است و اما اگر انتخاب اصلح براى مسلمانهاست, کى و از کجاست, مطرح نيست, از هر گروهى باشد, حزب باشد, يا غير حزب, نه حزب اسباب اين شود که غير آن فاسد و نه صد در صد حزبى بودن باعث صلاح آنهاست. و انتخاب اصلح براى مسلمين يعنى انتخاب فردى که تعهد به اسلام و حيثيت آن داشته باشد و همه چيز را بفهمد و چون در مجلس اسلام تنها کافى نيست بلکه بايد مسلمانى باشد که احتياجات مملکت را بشناسد و سياست را بفهمد و مطلع به مصالح و مفاسد کشور باشد و ممکن است به شما و گروه شما هم مربوط نباشد, که اگر اصلح را انتخاب کرديد, کارى اسلامى مى کنيد و اين يک محکى است براى خودتان که تشخيص بدهيد انتخاب براى اسلام است يا براى صلاح خودتان. اميدوارم که تا آخر هم اينطور باشد و هر دوره انتخابات بهتر انجام شود. و اين مساله, مساله شخصى نيست بلکه براى اسلام و از امور مهمه است.))(14)
و در جايى ديگر حضرت امام (ره) ملاک و معيار انتخاب اصلح را براى مردم چنين بيان مى کند: ((اشخاصى را انتخاب کنيم که از هر جهت صالح باشند. مسلمان بودن تنها فايده اى ندارد, بايد جمهورى اسلامى را قبول داشته باشد و از مسائل روز اطلاع داشته باشد. سعى کنيد مثل مرحوم مدرس را انتخاب کنيد. کسانى را که انتخاب مى کنيد بايد مسائل را تشخيص دهند, نه از افرادى باشند که اگر قدرت ديگرى تشرى زد بترسند, بايد بايستند و مقابله کنند.)) (15)
ملت هوشيار و هميشه در صحنه ايران اسلامى با در نظر گرفتن ملاک و معيارهاى لازم به خاطر خدا و مصالح نظام اسلامى کشورمان با دقت کامل سوابق و ويژگيهاى نامزدهاى انتخاباتى را بررسى نموده به دور از گرايشهاى جناحى و گروه گرائى شايسته ترين و صالح ترين افراد را براى نمايندگى مجلس شوراى اسلامى انتخاب خواهند نمود. و بدانند که با حضور گسترده در انتخابات و انتخاب اصلح ضربه بزرگى بر دشمنان اسلام و انقلاب وارد خواهند کرد.
از بيانات و رهنمودهاى حضرت امام (ره) استفاده کنيم: ((در هر حال مردم با بصيرت و درايت کانديداهايى را شناسايى کرده و به سوابق و روحيات و خصوصيات دينى ـ سياسى نامزدهاى انتخاباتى توجه نمايند. تمييز بين کسانى که در تفکر خود, خدمت به اسلام و محرومان را اصل قرار داده اند با ديگران کار مشکلى نيست.)) (16) ملت انقلابى و سرافراز ايران اسلامى با شرکت در انتخابات مجلس شوراى اسلامى و انتخاب کانديداى اصلح مشت محکمى بر دهان دشمنان انقلاب اسلامى خواهند زد و بيعت مجددى با آرمانهاى بلند امام راحل و مقام معظم رهبرى حضرت آيه الله خامنه اى ـ مدظله العالى ـ مى باشد.

2) وظايف و شرايط نامزدهاى انتخاباتى از ديدگاه حضرت امام:
وظيفه و نقش نامزدهاى انتخاباتى در سلامت انتخابات و حضور پرشور مردم به پاى صندوقهاى اخذ راى اهميت به سزايى دارند.

الف: شرايط نمايندگان (کانديدهاى انتخاباتى):
نامزدهاى انتخاباتى مجلس شوراى اسلامى علاوه بر شرايط عمومى که در قانون اساسى ذکر شده را دارا هستند بايد داراى شرايط ديگرى نيز باشند تا بهتر بتوانند به مردم خدمت کنند و در مصوبات مجلس قدرت و توان اظهار نظر و نقد و بررسى لازم را داشته باشند و در مشکلات کليدى جامعه بتوانند تصميمات لازم را بگيرند و هميشه مصالح نظام را مقدم بر هر چيزى بدانند.
حضرت امام (ره) شرايط کانديداى انتخاباتى (نمايندگان) را اين طور بيان مى فرمايد: ((مردم شجاع ايران با دقت تمام به نمايندگانى راى دهند که متعبد به اسلام وفادار به مردم باشند و در خدمت به آنان احساس مسووليت کنند و طعم تلخ فقر را چشيده باشند و در قول و عمل مدافع اسلام پابرهنگان زمين, اسلام مستضعفين, اسلام رنج ديدگان تاريخ, اسلام عارفان مبارزه جو, اسلام پاک طينتان عارف و در يک کلمه, مدافع اسلام ناب محمدى ـ صلى الله عليه و آله ـ باشند و افرادى را که طرفدار اسلام سرمايه دارى, اسلام مستکبرين, اسلام مرفهين بى درد, اسلام منافقين, اسلام راحت طلبان, اسلام فرصت طلبان و در يک کلمه, اسلام امريکايى هستند طرد نموده و به مردم معرفى نمايند.)) (17)
شرايط کانديداهاى انتخاباتى (نمايندگان) عبارتند از :
1ـ متعبد به اسلام و اعتقاد به جمهورى اسلامى ايران
2ـ پشتيبان ولايت فقيه و متعبد به اوامر او
3ـ وفادار به مردم
4ـ مطلع و آگاه به مسائل روز
5 ـ هدف خدمت به محرومين
بنابر اين نماينده شايسته کسى است که نمايندگى را راهى براى نيل به پست و مقام قرار ندهد هدف خدمت به اسلام و انقلاب و رفع گرفتارىهاى محرومين جامعه باشد و مصالح نظام اسلامى را بر مصالح شخصى و جناحى مقدم بدارد.
حضرت امام ـ رضوان الله تعالى عليه ـ در وصيتنامه خود بخشى از شرايط وکلاى مجلس را اينگونه ترسيم مى نمايد:
((ملت در هر دوره از انتخابات وکلإ داراى تعهد به اسلام و جمهورى اسلامى که غالبا متوسطين جامعه و محرومين مى باشند و غير منحرف از صراط مستقيم به سوى غرب يا شرق و بدون گرايش به مکتبهاى انحرافى و اشخاص تحصيل کرده و مطلع بر مسائل روز و سياستهاى اسلامى به مجلس بفرستند.))(18)

ب: شرايط تبليغات نامزدهاى انتخاباتى:
تبليغات نامزدهاى انتخاباتى يکى از عوامل مهم, سلامت برگزارى انتخابات مى باشد. کانديداهاى محترم مجلس شوراى اسلامى همانطورى که مطلع هستند هدف از وکيل شدن خدمت به اسلام و مردم مى باشد. بنابر اين تبليغات بايد در چهارچوب اسلام باشد. و شما از همان قدم اول نيت را خالص کنيد و براى رضاى خداوند تبارک و تعالى حرکت کنيد تا در آينده بتوانيد منشا خدمات شايانى براى جامعه اسلامى باشيد.
شرايط تبليغات نامزدهاى انتخاباتى مجلس شوراى اسلامى از ديدگاه حضرت امام (ره) :
((نصيحتى است از پدرى پير به نامزدهاى مجلس شوراى اسلامى که سعى کنيد تبليغات انتخاباتى شما در چهارچوب تعاليم و اخلاق عاليه اسلام انجام شود و از کارهايى که با شوون اسلام منافات دارد جلوگيرى گردد. بايد توجه داشت که هدف از انتخابات در نهايت حفظ اسلام است اگر در تبليغات, حريم مسائل اسلامى رعايت نشود چگونه منتخب حافظ اسلام مى شود. بايد سعى شود که خداى ناکرده به کسى توهين نگردد و در صورتى که رقيب انتخاباتى به مجلس راه نيافت, به دوستى و برادرى ـ که چيزى شيرين تر از آن نيست ـ لطمه اى نخورد.)) (19)
نامزدهاى انتخاباتى مجلس شوراى اسلامى اين نصيحت پدرانه امام راحل (ره) را آويزه گوشتان قرار دهيد و بدانيد که اگر مى خواهيد به اين ملت شريف و بزرگوار خدمت کنيد بايد مسائل اسلامى را رعايت کنيد. اين ملت براى اسلام قيام کردند و در اين راه پر فراز و نشيب علاوه بر اينکه سختيها و مشکلات فراوانى را متحمل شدند شهداى گرانقدرى را تقديم اسلام و انقلاب (نموده اند) کرده اند. و شکى نيست که شهداى عزيز و امام شهدا ناظر بر اعمال و حرکات ما هستند و ما بايد سعى کنيم در مسير اهداف آن بزرگواران حرکت کنيم. شما بايد در تبليغات انتخاباتى به گونه اى عمل کنيد که به وحدت و انسجام مردم لطمه اى وارد نشود و خداى نخواسته کانديداى رقيب خود را مورد توهين و هتک حرمت قرار ندهيد. بايد برنامه ها و ديدگاههاى خود را در جوى سالم به مردم ارائه دهيد تا مردم با بصيرت و درايت و رعايت همه جوانب کانديداى مورد نظر خود را انتخاب کنند. و بدانيد که اين انتخابها يک امتحان است و پيروز آن کسى است که به تکليف و وظيفه الهى خود عمل کرده باشد.
حضرت امام (ره) خطاب به نامزدهاى انتخاباتى و طرفداران آنها چنين مى فرمايد:
((همه اين امور اعتبارى و زودگذر است و همه در محضر حق هستيم و آنچه در صحيفه کردار ما ماندنى است اعمال و رفتار ما و آنچه موجب سعادت و جاودانگى ما مى شود, صفاى معنويت و ثمرات خلوص بندگى است, و ما نبايد خلوص عمل و جامعه اسلامى خودمان را به زنگار کدورت ها و اختلافات آلوده کنيم و رقابت هاى انتخاباتى هم هرگز نبايد موجبات تفرقه و جدايى را فراهم نمايد.))(20)
نکته اى که لازم است به نامزدهاى انتخاباتى مجلس شوراى اسلامى تذکر داده شود اين است که علاوه بر اينکه شما بايد صفا و صميميت و به دور از اختلاف رقابت انتخاباتى داشته باشيد بايد در تبليغات نهايت صرفه جويى را بنمائيد. همانطورى که مى دانيد امروز عده کثيرى از مردم در فقر و مشکلات اقتصادى بسر مى برند. از چاپ عکس و پوسترهاى رنگارنگ و زائد بر حد اعتدال و ضرورت, پرهيز نمائيد و در حد شناسايى خودتان که ضرورت ايجاب مى کند استفاده کنيد. و مطمئن باشيد که مردم ما گول تبليغات کذايى و عکس و پوسترهاى آنچنانى که نوعا منجر به اسراف مى شود را نخواهند خورد. بلکه آنچه مهم است اين است که شما اهداف و ديدگاهها و برنامه هاى خودتان را براى مردم بيان کنيد و خودتان را به مردم تحميل نکنيد. بگذاريد مردم شريف و آگاه خودشان آزادانه و از روى معيار و ملاکهايى که دارند شخص مورد نظرشان را انتخاب نمايند.
در اين قسمت به بيان شيوا و گهربار امام راحل (ره) گوش جان مى سپاريم:
((گرچه همه حق تبليغات صحيح براى خود يا کانديداهاى خود يا ديگران را دارند و هيچ کس نمى تواند جلوگيرى از اين حق نمايد. و البته لازم است تبليغات موافق مقررات دولت باشد.)) (21)
بنابراين تبليغات حق طبيعى و قانونى کانديدها و طرفداران آنها مى باشد ولى اين تبليغات بايد برابر مقرراتى باشد که براى آنها در قانون معين شده و همه بايد رعايت قانون را بر خودمان واجب بدانيم و ديگران را هم به رعايت قانون ارشاد کنيم.

3) وظيفه ناظران و مجريان انتخابات از ديدگاه امام خمينى (ره):

الف: وظيفه ناظران (شوراى نگهبان):
وظيفه شوراى محترم نگهبان را قانون معين نموده. اولين وظيفه اى که در اين بخش دارند اين است که صلاحيت کليه نامزدهاى انتخاباتى را با دقت بررسى نمايند و افرادى که صلاحيت براى کانديداى انتخاباتى مجلس را دارند به مردم معرفى نمايند. بديهى است که شوراى محترم نگهبان بدون هيچ گونه مسامحه اى با دقت کامل سوابق و خصوصيات کانديدها را بررسى مى کنند و به وظيفه قانونى و شرعى خود عمل خواهند نمود. اما وظيفه ديگرى که آن شوراى محترم به عهده دارد نظارت بر سلامت و صحت انتخابات مى باشد. بعد از برگزارى انتخابات, شوراى نگهبان کليه مدارک و اسناد راجع به برگزارى انتخابات حوزه هاى انتخابيه را با دقت مورد بررسى قرار مى دهند تا حق هيچ کس ضايع نشود و سپس مهر صحت بر انتخابات خواهند گذاشت.
حضرت امام (ره) در باره وظيفه شوراى نگهبان چنين مى فرمايد:
((اعضاى محترم شوراى نگهبان ـ ايدهم الله تعالى ـ را که حافظ مصالح اسلام و مسلمين هستند... من به آقايان هشدار مى دهم که تضعيف و توهين به فقهاى شوراى نگهبان امرى خطرناک براى کشور و اسلام است... لازم است همه به طور اکيد به مصالح اسلام و مسلمين توجه کنيم و به قوانين, هر چند مخالف نظر و سليقه شخصى مان باشد احترام بگذاريم... و به شوراى نگهبان تذکر مى دهم که در کار خود استوار باشيد و با قاطعيت و دقت عمل فرماييد و به خداى متعال اتکال کنيد.)) (22)
اما وظيفه ديگرى که بعهده شوراى محترم است, بررسى کليه مصوبات مجلس شوراى اسلامى جهت تطابق داشتن با موازين شرع و قانون اساسى مى باشد. در اصل نود و ششم قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران چنين آمده است:
((تشخيص عدم مغايرت مصوبات مجلس شوراى اسلامى با احکام اسلام با اکثريت فقهاى شوراى نگهبان و تشخيص عدم تعارض آنها با قانون اساسى بر عهده اکثريت همه اعضاى شوراى نگهبان است.)) (23)
بنابر اين بايد مصوبات مجلس به تاييد شوراى محترم نگهبان برسد تا اعتبار قانونى پيدا کند. در اصل نود و سوم قانون اساسى چنين آمده است:
((مجلس شوراى اسلامى بدون وجود شوراى نگهبان اعتبار قانونى ندارد مگر در مورد تصويب اعتبارنامه نمايندگان و انتخاب شش نفر حقوقدان اعضاى شوراى نگهبان)) (24)
شوراى محترم نگهبان بدون در نظر گرفتن منافع جناحى با استقلال طبق وظيفه اى که بعهده دارند در جهت پاسدارى از اسلام و قانون اساسى عمل خواهند نمود. حضرت امام (ره) مى فرمايد:
((اگر در مجلس اشتباهى واقع بشود شوراى محترم نگهبان با کمال قدرت و استقلال عمل خواهد کرد.)) (25)

ب: وظيفه مجريان انتخابات:
امام (ره) خطاب به مجريان انتخابات چنين مى فرمايد: شما مسوول اين مساله (انتخابات) هستيد هم مسوول کار خودتان و هم مسوول مسوولين ديگرى که تحت نظر شما هستند هستند, که جريان انتخابات يک جريان صحيح باشد. هيچ کس در انتخابات بر ديگرى مقدم نيست, همه افراد ملت يک جور هستند در انتخابات يعنى همان آدمى که يک کار کوچکى انجام مى دهد با آن کسى که در راس همه امور هست در باب انتخابات هيچ با هم فرقى ندارند, اين يک راى دارد آن هم يک راى دارد. ...انتخابات جورى باشد که مردم پسند باشد... يعنى مردم احساس بکنند به اينکه مساله انتخابات به آنطورى که قانون انتخابات گفته است, به آن طورى که اسلام مى خواهد, دارد عمل مى شود. عمل مال شماست, قانون يک ثبتى است که مى شود, يک وظيفه اى تعيين مى کند, لکن آنى که مهم است در مقام عمل است, مقام عمل جورى باشد که تطبيق بکند با قانون و مردم در راضى باشند در عمل... توجه کنيد که اخلال گرها نبايد خرابکارى بکنند... کسى بيايد مثلا نزديک صندوق بخواهد به مردم بگويد به اين راى بدهيد... آنجا ديگر جاى اين حرف نيست که آنجا بايستد و بگويد فلانى خوب است فلانى بد است... بايد جلوگيرى بشود, تا انشإالله يک انتخابات خوبى داشته باشيم.)) (26)
اجراى انتخابات بعهده وزارت کشور, استانداران, فرمانداران, و بخشداران مى باشد که مسوولين مربوطه طبق قانون به وظيفه خودشان عمل خواهند نمود. همان طورى که از بيانات امام راحل(ره) استفاده شد مجريان انتخابات بايد انتخابات را در يک جو سالم برگزار نمايند و جورى عمل نمايند که همه مردم واجد شرايط راى بدون هيچگونه دغدغه اى با کمال آرامش و اطمينان به کانديداى مورد نظر خودشان راى بدهند و توجه به اين نکته لازم است که بايد براى مجريان امر انتخابات هيچ تفاوتى بين کانديدها برايشان نباشد آنچه وظيفه آنهاست و براى مجريان اهميت دارد اين است که انتخابات را سالم برقرار نمايند و قطعا آن شخصى که اکثريت آرإ مردم را کسب کرده باشد به مجلس راه خواهد يافت.
حضرت امام (ره) خطاب به مجريان انتخابات چنين مى فرمايد:
((شما فرمانداران و بخشداران و... همه تان موظفيد به اينکه در اين امر (انتخابات مجلس) دقت کنيد که خوب انجام بگيرد, نبادا يک وقت خداى نخواسته يک تقلبى در کار بيايد.)) (27)
بنابراين همه بايد در اجراى برگزارى انتخابات مجلس شوراى اسلامى همکارى لازم را با مجريان امر بنمائيم تا انشإالله انتخابات با حضور گسترده ملت هميشه در صحنه درست برگزار شود. مسوولين اجرايى انتخابات انشإ الله تمام تلاش خود را در حسن اجراى انتخابات خواهند داشت و به وظيفه شرعى و قانونى خودشان عمل خواهند نمود. و بار ديگر دشمنان انقلاب و اسلام را مايوس خواهند نمود و مصلحت نظام اسلامى را بر همه چيز مقدم مى دارند.

4) وظايف نمايندگان مجلس شوراى اسلامى از ديدگاه امام خمينى (ره):
نمايندگان مجلس شوراى اسلامى بايد با کمال حسن نيت و برادرى قوانين و مصوباتى که وضع مى کنند بر خلاف اسلام و قانون اساسى نباشد و همانطورى که در اصل شصت و هفتم قانون اساسى آمده که در اولين جلسه مجلس سوگند نامه ياد مى کنند و متن آن را امضإ مى نمايند از همان جلسه اول تا پايان دوره نمايندگى مجلس به آن اصول پاى بند باشند و در انجام وظيفه و حفظ حقوق ملت لحظه اى کوتاهى ننمايند. حضرت امام خطاب به نمايندگان مجلس شوراى اسلامى چنين مى فرمايد:
((و از نمايندگان مجلس شوراى اسلامى در اين عصر و عصرهاى آينده مى خواهم که اگر خداى نخواسته عناصر منحرفى با دسيسه و بازى سياسى وکالت خود را به مردم تحميل نمودند, مجلس اعتبارنامه آنان را رد کنند و نگذارند حتى يک عنصر خرابکار وابسته به مجلس راه يابد... و از همه نمايندگان خواستارم که با کمال حسن نيت و برادرى با هم مجلسان خود رفتار و همه کوشا باشند که قوانين, خداى نخواسته از اسلام منحرف نباشد و همه به اسلام و احکام آسمانى آن وفادار باشيد تا به سعادت دنيا و آخرت نائل آييد.)) (28)
نمايندگان محترم مجلس شوراى اسلامى بايد در قبال اين مسئوليت مهم احساس وظيفه نمايند و به دور از احساسات و اغراض جناحى به فکر رفع گرفتارى و مشکلات مردم محروم کشورمان باشند. و در اين زمينه حضرت امام چنين مى فرمايد:
((و ان‌شاءالله نمايندگان محترم مجلس سنگينى بار مسووليت و رسالت خود را در اين امر خطير احساس کرده و مى کنند و به خوبى دريافته اند که نظام و مردم از آنان چه انتظارى دارند, که بايد گفت مجموعه خواسته ها و انتظارات اسلامى مردم از مجلس رفع گرفتارىها و محروميت ها و دگرگونى در نظام پر پيچ و خم ادارى کشور, از انتظارات به حقى است که بايد آنها را جدى گرفت. و نمايندگان محترم مجلس قبل از پرداختن به لوايح و تبصره ها و مواد غير ضرورى به فکر مسائل اصلى و کليدى کشور باشند و بر اساس اسلام عزيز در کميسيون ها با طرح قوانين و لوايح به سمتى حرکت کنند که مشکلات اساسى مرتفع و سياستهاى زيربنايى کشور در امور فرهنگى, اقتصادى, اجتماعى و سياسى در راستاى کمک به محرومين و رفع استضعاف مدون و به مورد اجرا در آيد.)) (29)
نمايندگان محترم مجلس شوراى اسلامى همان گونه که مطلع هستيد مجلس محل بحث و گفتگو و انتقاد و استيضاح است اما با رعايت موازين و اخلاق اسلامى و بدون در نظر گرفتن اهداف شخصى و جناحى بايد به فکر اصلاح امور جامعه باشيد. حضرت امام(ره) چنين مى فرمايد:
((مجلسى که اساس يک کشور است بايد محلى براى بحث و ساختن اخلاق جامعه باشد و انتقاد و استيضاح حق مجلس است اما برخورد با متخلف با آرامى و طرح مسائل اخلاقى بهتر رفع اختلاف مى کند تا با الفاظ نيش دار و مقابله کردن با يکديگر... خودشان را يک واعظ حساب بکنند که مى خواهند مردم را موعظه کنند و مردم هم احساس کنند که اين آقايان خير و صلاح آنها را مى گويند.))(30)
همانطورى که مى دانيد وظيفه نمايندگان در قانون معين شده است و اين نوشتار گنجايش تمام شرح وظايف را نداشته و لذا ما به اختصار به گوشه هايى از وظايف نمايندگان مجلس شوراى اسلامى از ديدگاه حضرت امام خمينى ـ رحمة الله عليه ـ اشاره کرديم. انشإالله خداوند توفيق دهد همه بتوانيم به رهنمودهاى آن امام بزرگوار و جانشين شايسته‌اش حضرت آيه الله العظمى خامنه اى مدظله عمل نموده و در مسير اهداف عاليه آن امام راحل و ولى امر مسلمين حرکت کنيم و هميشه مدافع اسلام و انقلاب و ولايت فقيه باشيم و مصلحت نظام اسلامى را مقدم بر همه چيز بداريم.
والسلام
پى نوشت ها:
1. قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران ,ص 45.
2. صحيفه نور,ج 20, ص 194.
3. وصيتنامه سياسى الهى, ص 17 و صحيفه نور, ج 21.
4. وصيتنامه سياسى الهى, ص 18 و صحيفه نور, ج 21.
5. وصيتنامه سياسى الهى, ص 19 و صحيفه نور, ج 21.
6. صحيفه نور, ج 18,ص 232.
7. قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران, ص 45.
8. صحيفه نور, ج 7, ص 13.
9. سوره شورى, آيه 38.
10. سوره آل عمران, آيه 259.
11. من لا يحضرالفقيه, ج 4.
12. وصيت نامه سياسى الهى ,ص 19, و صحيفه نور ج 21.
13. الغدير, ج 8 ص 291.
14. صحيفه نور, ج18, ص152.
15. صحيفه نور, ج 18,ص 198.
16. صحيفه نور, ج20 ,ص 194.
17. همان.
18. وصيت نامه سياسى الهى, ص 18, صحيفه نور, ج 21.
19. صحيفه نور, ج 20,ص 194.
20. صحيفه نور, ج 20,ص 215.
21. صحيفه نور, ج 18,ص 232.
22. صحيفه نور, ج 18,ص 280.
23 و 24. قانون اساسى جمهورى اسلامى, ص 53.
25. صحيفه نور, ج 18,ص 264.
26. صحيفه نور, ج 18,ص 252.
27. صحيفه نور, ج 18,ص 205.
28.وصيتنامه سياسى الهى, ص 18, و صحيفه نور, ج 21.
29. صحيفه نور, ج 20,ص 214.
30. صحيفه نور, ج 18,ص 59.

منبع: ماهنامه پاسدار اسلام، ش 218، بهمن 1378

کتاب مرتبط:
انتخابات و مجلس در کلام و پيام امام خميني (س)

 نوشته شده توسط حسان در سه‏شنبه 14/12/1386 و ساعت 4:59 عصر | نظرات ديگران()